Ҡыҫҡа яуап
Тайландта хәҙер ер тотҡан 36 277 компания тикшереүҙә тора, улар сит ил капиталы менән бәйле. Иң ҙур иғтибар 31 516 фирмаға йүнәлтелгән, уларҙа сит ил өлөшө рәсми рәүештә 49%-тан түбән, әммә ысынлыҡта был компанияларҙың байтағында Тай акционерҙары бары ҡағыҙ йөҙөндә генә, ә ер хужаһы булып сит ил кешеһе тора. Әгәр һеҙ Пхукетта вилла йәки ер Тай компанияһы аша алырға уйлайһығыҙ икән йәки инде шундай схема буйынса милек тотаһығыҙ - был хәбәр һеҙгә тура ҡағыла.
Баш ҡалала Бангкокта ла, курорт райондарында ла - Пхукетта, Чонбурила, Сурат Тханила (Ко Самуи утрауы) - хакимиәт күҙәтеүе көсәйә. Thairath матбуғат сығанағы буйынса, был кампания бер генә төбәккә түгел, ә бөтә илгә ҡағылған сәйәсәт үҙгәреше булараҡ баһалана.
Ниңә был хәбәр Пхукетта милек эйәләрен борсорға тейеш
Тайландта сит ил кешеләренә ерҙе тура милек итеп алыу тыйылған - был ҡағиҙә 1954 йылдан бирле, Ер кодексы (Land Code Act Б.Э. 2497) нигеҙендә эшләй. Күп кенә сит ил инвесторы быны әйләнеп үтеү өсөн Тай компанияһы асып, шул компания исеменә ер яҙҙырған юлды һайлаған: закон буйынса компанияла сит ил капиталы 49%-тан артмаһа, ул Тай компанияһы иҫәпләнә һәм ер эйәһе була ала.
Проблема шунда: мең-мең компанияла Тай акционерҙары ысынлыҡта бер нәмәгә лә ҡарар сығармай, тик исемдәре генә ҡулланыла - фактик хужа һәм аҡса эйәһе сит ил кешеһе булып ҡала. Быны Тайландта "номинал структура" тип атайҙар, һәм хәҙер DBD быны асыҡлап, ябырға ниәтләнгән.
DBD компанияларҙа нимә тикшерә?
Бизнес Үҫтереү Департаменты бары акционерҙар исемлеген генә ҡарамай, ә ысын контролде асыҡларға тырыша:
- ерҙе кем һатып алған, аҡсаны кем түләгән
- компанияла ҡарарҙарҙы фактик кем ҡабул итә
- йыйылыш протоколдары һәм финанс документтары ниндәй
- керемде фактик кем ала
Эгәр Тай акционерҙары ысын инвестор түгел, ә бары ҡағыҙ йөҙөндә генә тора икән, был Ер кодексы менән Сит ил бизнесы тураһындағы законды боҙоу тип иҫәпләнә.
Ниндәй яза көтөргә мөмкин?
Сит ил бизнесы тураһындағы закон (Foreign Business Act, 1999) буйынса номинал схема ҡулланғаны өсөн яза ҡаты:
- 1 миллион бахтҡа тиклем штраф һәм/йәки 3 йылға тиклем төрмә язаһы
- иң ҡурҡыныс һөҙөмтә - ерҙе 180 көн эсендә мәжбүри һатыу. Был срок үтеп китһә, власть ерҙе үҙе аукционға ҡуйырға хоҡуҡлы.
Пхукетта был йүнәлештә тикшереүҙәр йыл-йылдан көсәйә. Мәҫәлән, 2026 йылдың августында үткәрелгән 4-се этап рейд ваҡытында 16 кеше ғәйепләнгән (10 тайланд гражданы, 6 сит ил кешеһе, шул иҫәптән канадалылар, россиялеләр һәм бер ҡаҙағстанлы), улар номинал милек аша эшләгән бизнестарҙа ҡатнашҡан. Тағы бер киң тикшереүҙә 361 компания анализланған, шуларҙың 149-ы шикле сит ил өлөшө менән ер эйәһе булараҡ асыҡланған, һөҙөмтәлә 114 суд эше асылған, 39 штраф ҡулланылған.
Ҡасан Пхукетта был мәсьәлә башланған?
Маркет баһаларынса, Пхукетта сит илдең хужалығындағы вилларҙың 60-70%-ы тиклеме Тай компаниялары аша, номинал акционерҙар менән теркәлгән. Быны иҫәпкә алғанда, был кампанияның нисбәттәре ысынлап та ҙур: бер бинала йәки бер урамда ғына түгел, ә бөтә инвестиция моделендә проблема ята.
Номинал структураларға баҫым 2022 йылдан алып арта башлаған, ул саҡта парламент комитеттары курорт райондарында ҙур күләмдә сит ил ерен һатып алыу мәсьәләһен фиҙалы тикшерә башлаған. Сәйәси баҫым, ер хаҡтарының артыуы, элита урындарында сит ил капиталы туплана килеүе - барыһы ла процессты тиҙләткән.
Кондоминиум эйәләренә был хәбәр ҡағылмаймы?
Юҡ, был бик мөһим нөктә. DBD тикшереүе бары тик ер тотҡан компанияларға ҡағыла. Кондоминиум законы (1979 йыл) буйынса сит ил кешеһе кондоминиум берәмеген тура milek итеп (freehold) алырға хоҡуҡлы, әгәр генә бинала сит ил квотаһы 49%-тан артмаһа. Был - бөтөнләй башҡа юридик режим, һәм уны хәҙерге кампания ҡыҫмай.
Ер һатып алғанда законлы юлдар ҡайһылар?
Сит ил кешеһе өсөн Тайландта вилла йәки ер менән законлы эш итеүҙең берничә ысулы бар:
- Оҙайлы ижара (leasehold) - ергә 30 йылға хоҡуҡ, продлить итеү мөмкинлеге менән. Был ысулдағы объекттар ғәҙәттә тура milek (freehold) объекттарынан 15-30%-ҡа арзаныраҡ тора
- Бинаны ерҙән айырым milek итеп алыу, ә ерҙе ижарала тотоу
- Тай партнеры менән ысын берләшкән бизнес (joint venture) ойоштороу - партнер фактик ҡарар ҡабул итеп, финанслашыуҙа ла ҡатнашырға тейеш
- Кондоминиум берәмеген тура milek итеп алыу
Шуныһын билдәләп үтергә кәрәк: ижара ерҙе milek итеү тигәнде аңлатмай, ә бары уны билдәле бер срокка кире алыу хоҡуғы бирә, продлить итеү закон буйынса гарантияланмаған.
Тай компанияһы аша ер тотҡан булһағыҙ, нимә эшләргә?
Беренсе аҙым - үҙегеҙҙең компания структураһын бойондороҡһоҙ юридик аудиттан үткәреү. Әгәр схема хәүефле булып сыҡһа, юрист түбәндәге варианттарҙы тәҡдим итә ала:
- структураны leasehold-ға (оҙайлы ижарағa) күсереү
- ысын Тай партнеры табыу, ул фактик эшкә ҡатнашырға тейеш
- ерҙе һатыу, ә бинаға хоҡуҡты үҙендә ҡалдырыу
Быны кисектермәгеҙ - тикшереү дулҡыны артабан да дауам итәсәк, ә иртә эшләнгән аудит күп проблеманан һаҡлай.
Пхукет һәм Ко Самуи вилла базарына нисек тәьҫир итер?
Ҡыҫҡа мөддәттә кайһы бер милек эйәләре тикшереү һөҙөмтәһен көтмәй, үҙ вилларын һатырға тырышыр, шуға күрә тәҡдим арта төшөүе мөмкин. Урта мөддәттә базар leasehold структураларына һәм кондоминиумдарға табан күсеүе көтөлә, был иһә шул сегменттарҙа һорау менән хаҡтарҙың артыуына килтерергә мөмкин.
Шуға күрә, әгәр һеҙ Тайландта milek эҙләйһегеҙ икән, объектты алдан үзегеҙ барып ҡарау, урында юрист менән осрашыу һәм бөтә документтарҙы тикшереү - милек алыуҙың алдынан үтелергә тейешле мотлаҡ аҙым. Быны кисектермәгеҙ, ниндәй генә матур тәҡдим булмаһын.
Йомғаҡлау
36 277 компанияны ҡамтыған, 16 өлкәгә таралған был тикшереү - ялғыҙ кампания түгел, ә оҙайлы, системалы сәйәсәт үҙгәреше. Сит ил инвесторҙары өсөн һығымта асыҡ: Тай ерен номинал структуралар аша тотоу заманы бөтә бара. Структураһын иртә үҙгәрткән кешеләр үҙ милкен дә, күңел тынлығын да һаҡлай ала, ә иғтибарһыҙ ҡалғандар мәжбүри һатыу һәм енәйәти эҙәрлекләү хәүефенә тап була.
Тайландта Күсемһеҙ Милек командаһы был үҙгәрештәрҙе даими күҙәтеп бара һәм һеҙгә иң уҡыуы, законлы юлды һайларға ярҙам итергә әҙер.
Сығанаҡ: Thairath