Пхукетта вилла һатып алырға йыйынған кеше өсөн стандарт схема бар ине: 12 миллион бат күсереп, тайланд юрист өс тайланд гражданы исеменә 51% өлөш яҙған компания асып бирә, ал сит ил гражданы 49% һәм директор хоҡуҡтарын ала. Был схема егерме йыл дауамында эшләне. 2026 йылдың 1 авгусынан башлап Тайландың Бизнес үҫтереү департаменты (DBD) инде шул өс тайланд акционеринан банк выпискаларын һорай башланы: аҡса ҡайҙан килгән, нисек түләнгән - барыһын да аңлатырға кәрәк.
Быны Order № 2/2569 тип атайҙар, һәм ул нәҡ шуны үҙгәртә: реестр хеҙмәткәре инде ҡағыҙҙағы һуңғы капитал структураһына ҡарамай, ә аҡса хәрәкәтен - акционерҙан компанияға тиклем - тулыһынса эҙәрлекләй.
Order 2/2569 ниндәй компанияларға ҡағыла?
Кагиҙә бик асыҡ: сит ил ҡатнашлығы 50%-тан кәм булған бөтә яңы компания һәм ширкәт теркәүҙәренә, шулай уҡ сит ил гражданын минорал акционер йәки директор итеп индергән бөтә үҙгәртеүгә ҡағыла. Йәғни, элек "минорал өлөш - иҫәпкә алынмай" тигән фараз хәҙер эшләмәй: заказ асыҡ атап күрһәтә - сит ил ҡатнашлығы 50%-тан кәм булған теркәүҙәр дә тикшереү аҫтында.
Талап ителгән документтар:
- Тайланд акционерҙарының банк выпискалары;
- Аҡсаны ҡабул иткән компания счетының выпискаһы;
- Ҡулъяҙма менән раҫланған Investment Explanation Letter (инвестицияны аңлатыу хаты), уны кем ҡуйған - шул кеше уның эсендәгеләр өсөн яуап бирә.
Тикшереү теркәү йәки үҙгәртеү мәлендә, йәғни бик һуңынан булмаған салыҡ тикшереүе ваҡытында түгел, ә документтарҙы тапшырған минутта уҡ башлана.
Иҫкелек компанияларға нимә була? Уларҙы кире тикшереме?
Юҡ. 2026 йылдың 1 авгусынан алдараҡ, элекке Order 2/2568 буйынса теркәлгән компаниялар көсөндә ҡала һәм кире асылмай. 2021 йылда йәки 2025 йылда теркәлгән компания 2026 йылдың 1 авгусында автоматик рәүештә закон бозоусы булып китмәй.
Әммә бында бер нюанс бар: иҫкелек структура ябыҡ хәлдә тик шул саҡ ҡала, ул үҙгәртеү талап итмәгәндә. Директор алмашыныуы, өлөш һатыу, капитал үҙгәртеүе йәки яңы сит ил имзасын индереү - шуларҙың береһе булыуы менән үк компания тулы документ пакетын тапшырырға тейеш була. Ғилми телдә әйткәндә: иҫкелек структуралар һернетлмәгән, әммә улар урынында ҡатҡандар. Инеү сыҡыуҙан еңелерәк килеп сыҡты.
"Номинал" схема нимә өсөн эшләмәй башланы: банк выпискалары нимәне күрһәтә
49% фигураһы иксонимик иҫәптән түгел, ә компромисстан килеп сыҡты. 1999 йылғы Foreign Business Act ер һатыу һәм күп хеҙмәттәр өлкәһен сит илселәргә ябып, компанияны "сит ил" тип атау өсөн шарт билдәләй: капиталдың яртыһынан күбеһе резидент булмағандарҙа булғанда. Рынок иҫәпләне: сит илсегә 49%, тайланд гражданына 51%. Ул тайланд гражданы кем икәне, аҡсаны ҡайҙан алғаны - быны быйылға тиклем бер кем дә һорамай торған ине.
Икенсе төрлө сит ил гражданы файҙаланған ике төп ысул булған: тауыш хоҡуғы сикләнгән привилегиялы акциялар (шуның аша 49% менән дә ысынбарлыҡта тулы контроль алыу) һәм тайланд партнерын "ҙур акционер" итеп теркәгеләп, ул өсөн ике-өс көн алдан үҙе аҡса күсереү. Хәҙер был икенсе ысул банк выпискаһында бик асыҡ күренә: аҡса теркәүҙән бер нисә көн алдан тап шул суммала килә. Юридик оҫталыҡ банк хронологияһы алдында йыл түгел.
DBD инде беренсе ысулды - привилегиялы акцияларҙы - үҙе генә "номинал" эҙе тип ҡабул итә. Ә аҡса сығанағы раҫланмаһа, был ике сигнал бергә ҡушылып, теркәүҙе туҡтатырға сәбәп була.
Штраф ниндәй? Foreign Business Act нимә әйтә
Номинал схема өсөн яуаплылыҡ 1999 йылғы Foreign Business Act-та инде 27 йыл элек яҙылған, 36-сы статьяла. Унда - 3 йылға тиклем төрмә һәм 100 000-дән 1 000 000 бат-ҡа тиклем штраф, ҙур яуаплылыҡ һәм сит ил гражданына, һәм өлөшөн исемгә биргән тайланд гражданына ҡағыла. Ер өсөн, был өҫтенә, Ер кодексы буйынса участокты мәжбүри һатыу мөмкинлеге бар - сит ил гражданы прокси аша ер алыуы асыҡ тыйылған.
2026 йылғы обзор мәғлүмәттәренә ҡарағанда, яңы ҡағиҙәләр алты айырым ҡулланма-документты бер система итеп йыйған, шул иҫәптән автомат мәғлүмәт базаһы тикшереүе һәм имза шаһитары өсөн ҡатырыраҡ талаптар.
Виллаға компания асырға кәрәкме, әллә 30 йыллыҡ ижара яҡшыраҡмы?
Был - иң мөһим сорау, һәм авторҙың фекере асыҡ: 25 миллион бат тиклем хаҡлы вилла өсөн бөгөн компания асыу файҙаһыҙ. Ер кодексы буйынса теркәлгән 30 йыллыҡ ижара шул уҡ файҙаны бирә, әммә:
- йыллыҡ отчет, аудит, "йәшәп торған" тайланд партнеры кәрәкмәй;
- хеҙмәт хаҡы бик кәмерәк.
Әммә бер етешмәгән яғы бар: Тайланд судтары 30 йылдан ары ижараны яңы ер хужаһына мәжбүри йөкләмә тип танымай, был - ысын кимәл, уны йәшереп булмай.
Шулай ҙа, был кисекмәгә ҡарамаған, иҫкергән номинал структураны тотоу тағы ла хәтәррәк. Әгәр һеҙ ысын эшлекле бизнес алып барҫаң - ҡунаҡхана, етештереү, экспорт йәки ресторан сети - был кисекмә һеҙгә ҡағылмай: ысын тайланд партнеры менән, ул ысынлап капитал һалған һәм идара итеүҙә ҡатнашҡан компания - тулыһынса законлы структура. Ҙур проекттар өсөн айырым юл бар: Foreign Business License йәки BOI (Board of Investment) программаһы аша, сит ил ҡатнашлығы 100%-ҡа тиклем рөхсәт ителә.
Практик мәсләхәт: банк счеты асыуҙан алда нимәне иҫәпләргә кәрәк?
Компания документтарын имзалау һәм корпоратив банк счеты асыу өсөн Тайландта физик рәүештә булыу кәрәк, был ҡағиҙә элеккесә ҡала. Ә 2026 йылда тайланд банктары был мәсьәләлә тағы ла ҡатырайған: күп осраҡта икенсе визит талап итәләр. Шуға күрә, теркәү йыйынғанда ил эсендә кәмендә бер аҙна ваҡыт ҡалдырығыҙ - банк визитын бер айға кире күсереү ел биттарынан ҡиммәтерәк килеп сыға.
Илдән йыраҡта булған кешеләр өсөн быны иҫәпкә алмау - иң йышраҡ осраған хата.
Хәҙер тайланд компанияһы менән вилла эйәһе булғандарға нимә эшләргә?
Яҡшы сәбәп бар: реестрҙа үҙгәртеү яһауҙан алда аудит үткәреү. Асыҡлағыҙ:
- Тайланд акционерҙарының өлөштәре нимәгә нигеҙләнгән - аҡса сығанағы раслана аламы?
- Кем имзасы менән теркәлгән, шаһиттар кем булған?
- Киләһе ике йыл эсендә ниндәй үҙгәртеүҙәр кәрәк буласаҡ (директор алмашыныуы, өлөш һатыу һ.б.)?
Быны хәҙер асыҡлау - теркәү көнөндә көтмәгән проблема табыуҙан күп тапҡырға арзаныраҡ.
Әгәр һеҙ Тайландта, шул иҫәптән Пхукетта, күсемһеҙ милек һатып алыу планлаштыраһығыҙ икән, юридик схеманы һайлауҙан алда конкрет объект һәм маҡсат буйынса кәңәшлек алыу мотлаҡ. Тайландта Күсемһеҙ Милек командаһы шундай һорауҙарҙа тәжрибәгә эйә.
Сығанаҡ: AIM Bangkok