Уфанан килгән инвестор Пхукетта фатир алырға булған, аҡсаны да күсерткән, ә Ер идараһында (Land Department) уға фатирҙы уның исеменә теркәй алмайбыҙ тип әйткәндәр. Сәбәп - FET сертификаты юҡ ине. Аҡса илгә ингән, әммә ул бөтөнләй башҡа компания аша килгән, банк документында быны раҫлаусы яҡлау юҡ булған. Бына шундай хәлдәр, ғәҙәттә, Тайландта фатир алғанда иң күп ҡаршылыҡ тыуҙыра.
Быны иҫкәртеп үтәйек: Рәсәй граждандарына Тайландта милек алыу тыйылмаған, был бер ниндәй закон менән дә ҡағылмай, Рәсәйҙең сит ил милкенә ҡараған нормалары ла быны тыймай. Мәсьәлә башҡа урында - аҡса нисек законлы рәүештә ил сиген үтеп, ниндәй документ эҙе ҡалдырыуында.
Аҡсаны Тайландҡа нисек законлы күсереп була?
Өс юл бар, һәм өсөһө лә эшләй:
- Рәсәй банкындағы үҙ иҫәп-хисабыңдан күсереү;
- сит ил (өсөнсө ил) банкында асылған иҫәп-хисаптан күсереү;
- сит ил валютаһын нағыу килтереп, ике сиктә лә декларациялау.
Әммә һәр юлдың үҙ нюанстары бар, һәм улар араһында иң аҙашыулы юл - өсөнсөһө, сөнки нағыу аҡса Тайланд яғында мөһим документ бирмәй.
FET сертификаты нимә һәм ул нимәгә кәрәк?
Фрихолд (freehold) хоҡуғында фатир теркәгәндә, Ер идараһы валютаның ысынлап та сит илдән килеп, Тайланд банкында бахтҡа (тайланд валютаһына) алмаштырылғанын раҫлаусы FET (Foreign Exchange Transaction) форманы талап итә. Был документ - Тайланд банкы биргән раҫлау, унда сит ил валютаһы сит илдән килгәне һәм Тайланд ерендә бахтҡа алмаштырылғаны яҙылған.
Шуны нығытып әйтәйек: нағыу аҡса килтереп кенә килтерергә мөмкин, әммә ул был документты бармай. Нағыу аҡса менән түләгән кеше фрихолд теркәтә алмаясаҡ, сөнки FET юҡ. Ә бына кире эҙмә-эҙлек буйынса эшлей килгән аҡса, йәғни сит ил банкы аша, Тайланд банкына килеп, шунда бахтҡа алмашынған аҡса, - тап FET табылырлыҡ юл.
Лизхолд (30 йыллыҡ ижара хоҡуғы) теркәгәндә лә, Пхукеттың бер нисә ер идараһы йылдар буйы FET талап итеп килгән. Шуға күрә, хатта хәҙер һеҙҙән быны һорамаһалар ҙа, түләү схемаһын шулай ҡороғоҙ, ки кәрәк булһа FET алырлыҡ булһын.
Түләү агенттары: ниндәйе законлы, ниндәйе куркыныс?
Түләү агенттары рөхсәт ителгән, әммә бары тик шәхси кешеләр менән эшләргә махсус лицензияһы булғандары ғына, корпоратив сит ил сауҙа лицензияһы менән эшләүселәр түгел.
Иң мөһим документ - хеҙмәт күрһәтеү килешеүе (ышаныс ҡағыҙы йәки агентлыҡ килешеүе), унда маҡсат аныҡ 'күсемһеҙ милек өсөн түләү' тип яҙылған булырға тейеш, 'күсереү хеҙмәте' түгел һәм, әлбиттә, 'тауар тапшырыу' түгел. Хеҙмәт өсөн нағыу түләү квитанцияһы - агентың Рәсәй эсендә аҫаба эшләүенең иң ябай билдәһе.
Баҙар комиссияһы, ғәҙәттә, тәртип буйынса тарихи сумманың 1-2,5 процентын тәшкил итә, өҫтәп алмаштырыу спреды бар, ә провайдерҙар араһындағы хаҡ айырмаһы килешеү бюджетының 1,5 процентына тиклем барып етә ала. Иң арзан агентты эҙләп йөрөгәнсе, документтарҙың дөрөҫлөгөнә иғтибар итегеҙ - бер процент һаҡлау, аҙаҡ ялғанланған документтар менән мәшғүл булыуҙан күпкә арзаныраҡ сыға.
Иң еш осраған хаталар нимәләр?
Ана шуларҙың иң ҙурыһы - тауар өсөн түләү документтары аша аҡса күсереү. Ысынында фатир алынһа ла, аҡса, мәҫәлән, ҡорамалдар өсөн түләү тип күсерелә. Был - ялған нигеҙлә түләү, һәм ул кире ҡайтарыу талабына, Рәсәй Административ кодексының 15.25-статьяһы буйынса штрафҡа, ә ҙур сумма өсөн - Енәйәт кодексының 193.1-статьяһы буйынса енәйәт яуаплылығына килтерә ала. Түләү маҡсатын иғтибар менән уҡығыҙ, 'тауар' тип аталған килешеүҙән ситләшегеҙ.
Икенсе киң таралған хата - өҙөлгән түләүсе тәртибе: аҡса Рәсәйҙә бер компания тарафынан алына, ә Тайланд девелоперына бөтөнләй башҡа, бәйләнешһеҙ структура аша килеп төшә. Быны булдырмаһ өсөн, ахырғы түләүсе исеме килешеүҙә аныҡ күрһәтелгән булырға тейеш, элегерәк яһалған түләүҙәрҙең өлгөләрен һорап алыу да ярҙам итер.
Өсөнсөһө - бәйләнешһеҙ өсөнсө кешенән түләү. Тайланд девелоперҙары һуңғы ваҡытта алыусы менән бәйләнеше булмаған кешеләрҙән аҡса алыуҙан баш тарта башлаған. Түләү маҡсатында алыусының тулы исем-фамилияһы, проект исеме һәм фатир номеры күрһәтелгән булырға тейеш.
Криптовалюта менән иҫәп-хисап тураһында ла айырым иҫкәртеү кәрәк: 173-ФЗ законы буйынса, ҡиммәтле цифрлы актив ни рәсми Рәсәй, ни сит ил валютаһы тип танылмай. Тура тыйыу юҡ, әммә Рәсәй яғында быны раҫлаусы документ да юҡ. Аҡсаны артабан кире ҡайтарырға планлаштырған осраҡта, был схема эҙе аныҡ һөйлекле булыуын үҙегеҙ өсөн тәмин итегеҙ.
Ниндәй документтарҙы һаҡлап барырға кәрәк?
Бер ҡараштан бөтөнлөй ҡағыла көтмәгән хәл килеп сыға: бөтөн нәмә яйлы уҙған кеүек тойолғанда, суд, никах айырыу йәки милекте һатып сит илдән аҡса кире ҡайтарырға тырышҡанда, кинәт һорауҙар башлана. Шуға күрә килешеү, квитанция, түләү бойороғо, FET, девелопер тарафынан раҫлау - барыһын да тулы файл рәүешендә йыйып, тиерлек ун йыл дауамында һаҡлау кәрәк.
2026 йыл өсөн сала тәжрибәһе бер үк схемаға тура килә: аҡса сит ил валютаһында, идеалда өсөнсө ил банкында асылған үҙ иҫәп-хисаптан, тура Тайланд банкына күсерелә, ул бахтҡа алмаштырылғанда алыусының исеменә FET сыгарыла, шул исем һуңынан ерҙе теркәгән исем менән тап килергә тейеш.
Рәсәй граждандары өсөн процесс нисек эҙмә-эҙлекле бара?
Беренсе тапҡыр Тайландта фатир алыу планлаштырғанда, аҡса юлын алдан уйлаштырыу мөһим - депозит түлеп ебәреү алдынан түгел. Идеаль сынжыр шулай күренә:
- Үҙ Рәсәй банкы иҫәбенән лицензияланған түләү агентына күсереү, агентлыҡ килешеүендә 'күсемһеҙ милек өсөн түләү' тип аныҡ яҙылған;
- Агенттан девелоперға валюта күсереү, алыусы исеме менән фатир номерын күрһәтеп;
- Тайланд банкында бахтҡа алмаштырыу;
- FET сертификаты сыгарылыу;
- Ер идараһында теркәү.
Эгәр кем-дә түләү маҡсатын 'еңеләйтеп' башҡа рәүешлендерергә тәҡдим итһә, был ҡыҙыл флаг тип ҡабул итегеҙ. Бер процент комиссия һаҡлау, ялған документтар өҫтөндә ҡорулған тарансакция куркынысынан бөтөнләй тормай. Килешеүҙәге түләү маҡсатын һәм шул девелоперҙың алдағы FET өлгөһөн һорап алыу - ошо ике аҙым инвестицияр куркыныстарҙың күпселек өлөшөн ябады.
Оҙайлы ваҡытты сит илдә йәшәгәндәр өсөн нимә үҙгәрә?
Эгәр аҡса сит ил иҫәп-хисабынан килгән булһа, тарансакцияла Рәсәй банкы ҡатнашмай. Әммә сит ил иҫәп-хисабы асыу тураһында Федераль Салым Хеҙмәтенә хәбәр итеү бурысы ҡала, дәреслеккә ярашлы, календарь йыл эсендә 183 көндән ике сит илдә йәшәгән кешеләр өсөн бер нисә хисап талабы алынған.
Дөйөм алғанда, Пхукетта фатир эҙләгән Тайландта Күсемһеҙ Милек кешеләргә аҡса юлын алдан ҡороп, дөрөҫ схема буйынса эш алып барырға ярҙам итә ала - был күп ай, хатта йыллап артабандағы ҡағыҙ мәшәҡәттәренән һаҡлай.
Сығанаҡ: Realty-Phuket.com