Ҡыҫҡа яуап
Таиланд, Дон Мыанг, Суварнабхуми һәм У-Тапао аэропорттарын берҙәм тиҙ йөрөшлө тимер юл менән тоташтырыу өсөн, Red Line Missing Link тип аталған юғалған участканы төҙөргә йыйына. Был проект хәҙер Eastern Economic Corridor (EEC) комитеты тарафынан ҡаралыуҙа, тик тапшырыу ваҡыты әле аныҡ билдәләнмәгән. Бангкоктың тиҙ транзит һыҙыҡтары буйынса тәжрибә күрһәтеүенсә, станцияларға 1-2 км арауыҡта урынлашҡан күсемһеҙ милек, эшкә ҡуйылғандан һуң 3-5 йыл эсендә 15-30% хаҡҡа арта, әммә EEC райондарында был премия бөтә урында ла әле тулыһынса иҫәпләнмәгән.
Ни өсөн был хәбәр Таиландта милек ҡараған кешеләр өсөн мөһим?
Егет үҙ аҡсаһын күсемһеҙ милеккә һалырға уйлаған кеше өсөн транспорт инфраструктураһы, иң тәүҙә, хаҡтың артыу потенциалын күрһәтә. Хәҙерге ваҡытта Дон Мыанг, Суварнабхуми һәм У-Тапао араһында йөрөгәндә, юлаусылар система алмаштырырға йә машина менән 3-4 сәғәт юл үтергә мәжбүр. Берҙәм тиҙ йөрөшлө линия эшкә ҡуйылғас, был иң алыҫ ике нөктә араһындағы юл 90 минутҡа тиклем ҡыҫҡарасаҡ. Был - ябай ҡала эсендәге транспорт түгел, ә бөтөн бер яр буйы райондарын Бангкоктың эш урынына көн һайын йөрөй алырлыҡ "йоҡо районына" әйләндереүсе коридор.
Шуға күрә, әгәр һеҙ Таиландта милек эҙләй башлаған булһағыҙ, был проект тураһында белеү - хәҙер үк форсат тотоу мәғәнәһендә мөһим сигнал. Тик форсат тәҙрәһе ҙур түгел, сөнки хаҡтар инфраструктура тураһындағы килешеү ҡул ҡуйылғас та, ә ҡоролош тамамланғас та түгел, тиҙ арта башлай.
Проект тураһында төп фактар
-
U-Tapao аэропорты инде Бангкоктың өсөнсө халыҡ-ара аэропорты тип билдәләнгән, уны йыл һайын 60 миллион пассажир ҡабул итерлек итеп кимәлгә күтәреү эштәре бара
-
EEC зонаһы Чачоенгсао, Чонбури һәм Рейонг провинцияларын ҡаплай, был өс провинцияның уртаса ғәмүми региональ ЯДМ-ы 1,5 триллион бахттан артыҡ (Таиландтың Милли Иҡтисади һәм Социаль Үҫеш Советы мәғлүмәте)
-
Bang Sue менән Rangsit араһындағы BTS Red Line участкаһы 2021 йылдан бирле эшләй, Бангкоктың төньяҡ коридорына хеҙмәт итә
-
Си Раса (Чонбури) районында уртаса кондоминиум хаҡы 1 кв. метрға 50 000-80 000 бахт, был Бангкоктың үҙәгенә ҡарағанда 2-3 тапҡырға арзаныраҡ
-
Яңыртылған PPP килешеү шарттары буйынса, әгәр шарттар үҙгәртелһә, подрядчик Asia Era One компанияһы 160 миллиард бахт тирәһендә банк гарантияһы бирергә тейеш булыр, EEC сәйәсәтен күҙәтеү материалдарында шулай әйтелә
-
Паттая пандемияға тиклемге күрһәткестәр буйынса йылына 10 миллиондан артыҡ турист ҡабул итә (Таиланд Туризм идараһы), ә ике аэропортҡа тура тимер юл сығышы уның еткереслеген кисектереп ҡуйырлыҡ дәрәжәлә арттырасаҡ
-
Планлаштырылған поездар айырым участкаларҙа сәғәтенә 250 км тиклем тиҙлеккә етешергә тейеш
Юлдың нисек хаҡтарға тәьҫир итеүен нисек аңларға?
Сингапур миҫалы күрһәтеүенсә, MRT станцияһынан йәйәү барып була торған ара эсендәге өй хаҡы ғәҙәттә 10-25%-ҡа арта. Бангкокта был эффект инде BTS Sukhumvit һәм Silom һыҙыҡтары буйынса раҫланған: станциялар янындағы кондоминиумдар, машина менән 5-7 минут алыҫлыҡтағы оҡшаш квартираларға ҡарағанда, 20-35% ҡиммәтерәк һатыла.
Өс аэропортты тоташтырған юлға был эффектты ҡулланғанда, тәьҫир хатта көслөрәк булырға мөмкин. Си Расала йә Паттаяла йәшәгән кеше, Бангкоктың эш үҙәгенә 45-60 минутта етә алыр ине. Был - арендаға биреү иҡтисадын тамырынан үҙгәртә: EEC сәнәғәт объекттарында эшләгән хеҙмәткәрҙәр яр буйында йәшәй алыр, ә Бангкоктағы офис хеҙмәткәрҙәре, юл ыуалыуынан арымайынса, ял көндәрен диңгеҙ буйында үткәрә алыр.
Лат Крабанг районына айырыуса иғтибар итергә кәрәк: ул Бангкок менән Суварнабхуми араһында урынлашҡан, хәҙер бында ер хаҡтары әле түбән, сөнки был - сәнәғәт зонаһы. Тиҙ линия эшкә ҡуйылғас, ул тулыһынса торлаҡ районына әйләнеү мөмкинлеге бар. Девелоперҙар инде бында ер һатып ала башлаған, әммә ҡабат һатыу баҙары әле тулыһынса тиҙләнмәгән.
Хаҡтар тарихы: EEC районы гел үк "ҡыҙған" түгел
Бирелгән мәғлүмәттәр буйынса, Таиланд баҙарын өйрәнеүсе кайһы бер аналитиктар Чонбури, Си Раса, Паттая һәм Саттахип тирәһендәге ер хаҡтарының тимер юл проекты арҡаһында спекулятив рәүештә тиҙ артмағанын билдәләй, улар күберәк оҙайлы дәүер эсендәге ғәҙәти баҙар тенденцияларына ярашлы хәрәкәт итә. Кайһы бер урындарҙа хаҡтар 7 йыл элекке кимәлгә яҡын ҡалған, был - тимер юл "премияһы" әле бөтөн ерҙә лә иҫәпләнмәгәнен күрһәтә.
Быны инвестор өсөн ике яҡлы факт тип ҡабул итергә кәрәк: бер яҡтан, был - әле хаҡтар артмаған саҡта инеү мөмкинлеге, икенсе яҡтан, проект кисектерелеү ихтималлығын да иҫәптә тотоу кәрәклеген аңлата.
Ниндәй ырыҫҡытар бар?
Таиландта ҙур инфраструктура проекттары ваҡыт йөҙөнән йыш ҡына артта ҡала. Был тиҙ йөрөшлө линия 2018 йылдан бирле тикшерелә, ә EEC килешеүен ҡараштырыу процесы тағы 12-18 айға һуҙылырға мөмкин. Проект хәҙер контракт шарттарын яңыртыу тураһындағы фекер алышыуҙар аша үтә: әгәр Asia Era One менән һөйләшеүҙәр уңышһыҙ тамамланһа, 2028 йылға тендер иғлан итеү мөмкинлеге ҡарала. Быны иҫәптә тотоп, биш йылдан кәм ваҡытҡа иҫәпләгән инвесторҙар кисектереү ихтималлығын иҫкә алырға тейеш.
Шулай ҙа, хөкүмәттең был проектты EEC стратегияһының иң мөһим өлөшө итеп һаныуы, уның ахыр сиктә тормошҡа ашырылыуын ҙур ихтимал итә. Чонбури һәм Рейонг провинцияларына барып, унда объекттар менән танышырға йыйынған кешеләр өсөн хәҙер уңайлы форсат тәҙрәһе асыҡ: күп урында хаҡтар әле тулы "тимер юл премияһын" йотмаған, ә EEC зонаһындағы сифатлы яңы төҙөлөштәр саны артыуын дауам итә.
Сығанаҡ: Nation Thailand
Йыш бирелгән һорауҙар
Red Line Missing Link нимә, һәм ул ни өсөн мөһим?
Был - төньяҡ BTS Red Line һыҙығын У-Тапао аэропортына алып барған тиҙ йөрөшлө линия менән тоташтырасаҡ юғалған тимер юл участкаһы. Уныһыҙ Бангкоктың өс аэропорты араһында туранан-тура тимер юл бәйләнеше юҡ.
Өс аэропортты тоташтырған тиҙ линия ҡасан эшкә инер?
Аныҡ ваҡыт әле билдәләнмәгән. Проект хәҙер EEC комитеты тарафынан ҡабат ҡаралыуҙа, бер сценарий буйынса 2028 йылға тендер иғлан ителергә мөмкин. Баҙар баһалауҙары буйынса, тулы эшкә ҡуйылыу 2029-2031 йылдарҙан алда булыуы икеле.
Тиҙ йөрөшлө тимер юл Паттаяла милек хаҡтарына нисек тәьҫир итер?
Бангкоктың ике аэропортына туранан-тура тиҙ юл сығышы Паттаяны туристар һәм чит ил гражданкалары өсөн бик күпкә уңайлыраҡ итер ине. Азияла оҡшаш проекттар тарихы буйынса, станция тәьҫир зонаһында эшкә ҡуйылғандан 3-5 йыл эсендә хаҡтар 15-30%-ҡа арта, ә кайһы бер урындарҙа хаҡтар әле 7 йыл элекке кимәлдә ҡала алыуы ла билдәле.
Юл буйындағы ниндәй райондар иң яҡшы инвестиция мөмкинлеге бирә?
Си Раса, Лат Крабанг һәм Паттая тирәһе. Был урындарҙа хәҙерге хаҡтар нисбәтән түбән, ә тимер юл эшкә ҡуйылғас, хаҡ артыу потенциалы юғары.
Чит ил гражданкалары EEC зонаһында милек һатып ала алалармы?
Эйе. Чит ил гражданкалары, проекттағы чит ил өлөшө 49%-тан ашмаһа, кондоминиум квартираларын тулы хоҡуҡлы милек (freehold) итеп һатып ала ала. Ер бүлеге һәм виллалар ғәҙәттә оҙайлы ваҡытлы аренда (лизгольд, 30+30+30 йыл) рәүешендә рәсмиләштерелә.
Проекттың раҫланыуын көтөргәме, әллә хәҙер үк һатып алыргамы?
Инфраструктура премияһы, ғәҙәттә, физик тамамланыуҙан күпкә алда, килешеүгә ҡул ҡуйылған һәм ҡоролош башланған мәлдә иң нык артыуы күҙәтелә. Финал килешеү раҫланғансы һатып алыу, инвесторға хәҙерге хаҡты "ҡулға тотоу" мөмкинлеге бирә.
EEC зонаһында арендаға биреүҙән ниндәй килем көтөргә була?
Си Раса һәм Паттая тирәһендә кондоминиум арендаһынан килем йылына 5-7% тәшкил итә, был Бангкоктың үҙәгендәге 3-4%-тан юғарыраҡ. EEC сәнәғәт зонаһындағы хеҙмәткәрҙәрҙең тотороҡло һорауы, квартираларҙың буш ҡалмауын тәьмин итә.
Инфраструктура проекты нигеҙендә инвестиция һалыуҙың ҡурҡынысы нимәлә?
Иң төп ҡурҡыныс - ҡоролошто кисектереү. Маршрут йә станция урынын үҙгәртеү ихтималлығы ла бар. Шуға күрә, тик тимер юл тамамланыуына ғына бәйле булмаған, үҙ аллы инвестиция ҡиммәтенә эйә объекттарҙы һайлау отошло. Был мәсьәләләрҙе төплө аңлар өсөн, Тайландта Күсемһеҙ Милек белгестәренә мөрәжәғәт итеү дөрөҫ юл булыр.