Ни өсөн был мәсьәлә хәҙер ҡыҙыу тора
Пхукетта йә Бангкокта үҙ эшеңде асырға уйлаған кеше, күбеһенсә, бер һорауға тап була: Тайланд компанияһының 51%-ын Тай гражданинына бирмәйенсә, тулыһынса үҙеңдеке итеп нисек эшләтергә була? Яуап бар, әммә унда ваҡыт фактору хәл иткес роль уйнай. Дәүләт органдарында (Бизнес үҫтереү департаменты - ДБД һәм Инвестициялар йүнәтеү советы - БОИ) ғариза кезеге көндән-көн оҙонайа: элек 3-4 ай алған процедура хәҙер быларҙан да оҙағыраҡ дауам итә. Яҙ айҙарында документ тапшырған эшҡыуарҙар юғары сезонға тиклем эшкә тотоноп өлгөрә ала, ә көҙгә тиклем көтөп ултырғандар бөтөн бер сезон килемен юғалтыу ҡурҡынысы алдында тора.
Быны аңлатыу еңел: БОИ сертификаты йә ФБЛ лицензияһы сит ил кешеһенә ғәҙәти 51/49 схемаһы бирә алмаған нәмәне бирә - компанияны тулыһынса контролдә тотоу мөмкинлеген.
БОИ һәм ФБЛ - ниндәй документтар улар?
- БОИ (Board of Investment) - Тайландтың дәүләт инвестиция йүнәтеү органы. Ул компанияларға сертификат бирә, был иһә сит ил кешеһенә компанияның 100%-ын үҙ ҡулында тотоу хоҡуғын һәм бер ҡасаба салым еңеллектәрен аса.
- ФБЛ (Foreign Business License) - Бизнес үҫтереү департаменты (ДБД) тарафынан бирелгән лицензия, ул Сит ил бизнесы тураһындағы законда сикләнгән эшмәкәрлек төрҙәрендә сит ил кешеһенә эшләргә рөхсәт итә.
- 51/49 схемаһы - ғәҙәти Тай компанияһы төҙөлөшө, унда сит ил кешеһе иң күбе 49% өлөш тота ала. Ҡалған өлөш Тай гражданинында ҡала, был иһә ҡарар ҡабул итеү мөмкинлеген ныҡ сикләй.
- Өсөнсө юл да бар: АҠШ Дуҫлыҡ шарты (US Treaty of Amity) буйынса, ярашлы шарттарҙа АҠШ гражданиндарына Тай компанияһының күпселек өлөшөн йә барыһын да үҙ ҡулында тотоу мөмкинлеге бирелә.
БОИ ниндәй өҫтөнлөктәр бирә?
БОИ сертификаты алған компания өсөн иң мөһим өҫтөнлөктәр:
- Корпоратив таба килем һалымынан (Тайландтың стандарт ставкаһы - 20%) 8 йылға тиклем азат ителеү, ә айырым приоритет категорияларҙа - 13 йылға тиклем
- Ҡулланылған машиналар һәм сеймал өсөн импорт пошлинаһы юҡ, был - етештереү һәм технология проекттары өсөн бигерәк тә мөһим
- Эш визаһын һәм рөхсәтнамәләрҙе алыу процедураһы еңеләйтелә, Смарт-виза һәм One Stop Service Center аша тиҙ рәсмиләштереү мөмкинлеге бар
ФБЛ иһә бындай салым еңеллектәре бирмәй, ул фәҡәт сит ил кешеһенә эйәлек хоҡуғын аса. Шуға күрә ФБЛ, ғәҙәттә, сауҙа һәм хеҙмәт күрһәтеү өлкәһе өсөн уңайлыраҡ, ә БОИ - етештереү һәм технология проекттары өсөн.
Ниндәй өлкәләрҙә эшләргә була
БОИ буйынса рөхсәт ителгән өлкәләр иҫәбендә:
- Туризм һәм ҡунаҡханә бизнесы
- Медицина һәм һаулыҡ һаҡлау
- Белем биреү
- IT һәм цифрлы технологиялар
- Етештереү
- Логистика
- Ауыл хужалығы продукттарын эшкәртеү
- Энергетика
Тулы исемлек БОИ Тайланд рәсми сайтында бирелгән.
Ниндәй аҙымдар менән эш итергә: аҙым-аҙым план
- Эшмәкәрлек төрөн һәм тап шул төргә тап килгән юлды билдәләргә. БОИ - етештереү, IT, медицина, белем биреү һәм юғары кимәлдәге туризм проекттары өсөн. ФБЛ - сауҙа, хеҙмәт күрһәтеү һәм консалтинг өсөн. Ҡайһы бер эшмәкәрлек төрҙәре ике юл буйынса ла тап килергә мөмкин. Тай корпоратив хоҡуғы буйынса белгес - юрист менән кәңәшләшмәйенсә ҡарар ҡабул итмәгеҙ.
- Бизнес-план һәм финанс моделен әҙерләргә. БОИ өсөн проект тураһында тулы мәғлүмәт кәрәк: инвестиция күләме, Тай гражданиндары өсөн эш урындары һаны, технология үҫтереү планы. Минималь теркәлгән капитал өлкәгә ҡарап үҙгәрә, ғәҙәттә 2 миллион бат (якынса 57 000 доллар) тәшкил итә.
- Документтар пакетын йыйырға. Нигеҙ һалыусыларҙың паспорттары, баш компанияның финанс отчеттары (әгәр бар икән), инглиз телендә тулы проект тасуирламаһы, импорт ителгән ҡорамалдарҙың техник характеристикалары.
- Ғаризаны рәсми каналдар аша тапшырырға. БОИ ғаризалары e-Investment Promotion системаһы аша йә Бангкоктағы БОИ офисында тапшырыла. ФБЛ ғаризалары Бизнес үҫтереү департаментына (ДБД) тапшырыла.
- Параллель рәүештә эшкә әҙерлек башларға. Ғариза тапшырылғандан һуҡ, банк счеты асырға, төп хеҙмәткәрҙәр өсөн эш визалары рәсмиләштерергә, маркетинг эшмәкәрлеген башларға мөмкин.
- Тайландҡа шәхсән барырға уйлаһағыҙ, Бангкокта торлаҡты алдан брондарға кәрәк - шулай итеп дәүләт органдарына һәм юристарға визиттарҙы уңайлы график буйынса ойошторорға була.
- Раҫлау алғас, компанияны теркәргә. БОИ йә ДБД ғаризаны раҫлағандан һуҡ, тулыһынса сит ил кешеһе эйәлегендәге юридик заты теркәйһегеҙ. Шул мәлдән башлап компания Тайландта законлы рәүештә эшләй ала.
- Виза һәм эш рөхсәтнамәләрен рәсмиләштерергә. БОИ сертификаты алған компанияларға One Stop Service Center аша Смарт-виза һәм эш рөхсәтнамәләре тиҙерәк бирелә.
Ваҡыт факторы: ни өсөн ашығырға кәрәк
2025-2026 йылдарҙа БОИ һәм ДБД-ға ғариза һаны кистергес артты, шуға күрә эшкәртеү ваҡыты элеккегә ҡарағанда байтаҡ оҙонайҙы. Элек процесс 3-4 ай алһа, хәҙер был күпкә оҙағыраҡ дауам итә. 2026 йылдың апрель-май айҙарында ғариза тапшырыу, ноябрҙән мартҡа тиклем дауам иткән юғары сезонға (2026 йылдың ноябренән 2027 йылдың мартына тиклем) тиклем компанияны эшкә тотоу мөмкинлеген арттыра.
Мөһиме шунда: ғариза тапшырылғандан һуҡ та эшкә әҙерлек туҡтап тормай. Банк счеттарын асырға, виза өсөн ғариза бирергә һәм маркетинг эшмәкәрлеген башларға мөмкин - ғариза ҡарауҙа тороу был аҙымдарға ҡамасаулыҡ тыуҙырмай.
Пхукетта йә башҡа курорт райондарында милек һатып алырға уйлаған кешеләр өсөн дә был мәғлүмәт файҙалы: инвестиция объекты булараҡ компания асыу йыш ҡына милек операцияларын алып барыу менән бәйле. Тайландта Күсемһеҙ Милек белгестәре был процестарҙың юридик яғын аңларға ярҙам итә ала.
Сығанаҡ: AIM Bangkok